Memur Kimdir?
Memur, 657 Devlet Memurları Kanunu tabi olarak kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan, hiyerarşik kamu düzeninde üstün emir ve talimatlarını yerine getirmekle görevli, aylık maaş almak üzere devlet adına çalışan kişidir. Kamusal alanda vatandaşların kamu ile ilgili olan iş ve işlemlerinin yerine getirilmesi noktasında gerekli yazışmaların yapılmasını yürüten görevlidir. Memur'un amacı kamusal yarara hizmet etmektir. Kamusal alanda işlerliği sağlamaktır. Memur, vatandaşların devletten beklentilerinin yerine getirilmesi noktasında muhatap oldukları, üzerinde devlet sorumluluğu bulunan kişidir.
Memur Ne İş Yapar?
Memur'un görevlerinden bir tanesi de devlet adına ve yararına vatandaşa vergi tahakkuk ettirmek ve bu verginin tahsilatını sağlamaktır. Devlet asli görevlerini yerine getirmek için, kamu harcaması yapmak zorundadır. Cari, yatırım ve transfer harcaması olarak adlandırabileceğimiz devlete ait gider kalemlerinin karşılanması için de kamusal gelire ihtiyaç duyulur. Kamu gelir kalemlerinden en önemlisinin vergi ve vergi benzeri gelirler olduğunu hesaba katacak olursak memurların devlet'in sürekliliği için çok elzem bir işlevi yerine getirdiklerini söyleyebiliriz.
Memurların asli görevlerini kurumsal çerçevede düşünerek konuşacak olursak: Kolluk hizmetlerinin yerine getirilmesinden, ülkedeki asayişin sağlanmasına; eğitim faaliyetlerin yürütülmesinden, diplomatik yazışmaların yapılmasına kadar çok uzun bir liste ile karşılaşırız. Bu nedenle Tercihini Yap! ailesi olarak, memurların yaptıkları iş ve işlemleri konuşurken dar anlamda memur ne iş yapar üzerinde durmak istiyoruz. Bürokrat, idareci, hukukçu, eğitimci ve adliyeci memurlardan ziyade, bir bakanlıkta çalışan ve mesleğine yeni başlamış bir memur ne iş yapar? Bunun üzerinde durmak istiyoruz.
Ülkemizdeki bakanlıklar merkez ve taşra teşkilatı olarak birimlere ayrılmaktadır. Her ikisinde de çalışmak üzere görevli memurlar bulunmaktadır. Memurların büyük bir bölümü bakanlıkların taşra teşkilatı içerisinde görev yapar. Bakanlıkların taşra teşkilatları kendi bakanlıklarıyla ilgili olan iş ve işlemleri taşra da yerine getirmekle görevlidir. Bu iş ve işlemlerin organizasyonun daha kolay sağlanması için taşra teşkilatları idari birimlere ayrılır. Birimler, alt birimler olan servislere ayrılır. Her servisin başında iş dağıtımını memurlar arasında sağlamak için şefler yer alır. Şefler, Bakanlık merkez teşkilatından, bölge müdürlüğünden, müdür ve müdür yardımcılarından, başka bakanlıkların ilgili birimlerinden ve vatandaşlardan gelen yazılı taleplerin değerlendirilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması için memurlarına bunları havale eder. Memurlarda kendilerine havale edilen yazıların gerekli çalışmasını yaparak kanunların kendilerine tanıdığı kurallar çerçevesinde neticelendirmekle görevlidir. Memur, bu çalışmaları yerine getirirken teşkilatı içerisinde bulunduğu bakanlığın, kanun, tüzük ve yönetmeliklerine aykırı iş ve işlemler yapamaz.
Taşra da bulunan memurların büyük kısmı ofislerde çalışır, serbest çalışan memur sayısı oldukça azdır. Servislerde yapılan işlerin bir müddet sonra standart bir formaliteye bürünmesi kaçınılmaz olduğundan, memurlar çoğu zaman matbu bir yazının gerekli yerlerini değiştirerek işlemlerini tamamlar. Bu nedenle, kamu sektörünün insanı körelten havasının önüne geçilmesi maksadıyla memurların, çalıştıkları teşkilatta servislerinin belli aralıklarla değiştirilmesi gerekir. Memurların bir neticeye vardırarak yazdıkları yazılar silsileyi takip ederek önce servis şefleri, daha sonra servisin bağlı bulunduğu müdür yardımcısı ve son olarak da müdürlüğün bağlı bulunduğu müdür tarafından imzalanarak sonuçlandırılır.
Memur ile VHKİ Arasındaki Fark Nedir?
Veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak atanan memurlar yapmış oldukları işler bakımından memurlardan çok da farklı iş ve işlemler yapmazlar. Aynı servis içerisinde memur ve vhki memuru birlikte bulunabilir. Birbirinin yaptığı iş, diğerine de havale edilebilir. Her iki memur grubunun ek gösterge rakamları ve ek ödemeleri de aynıdır. O halde, bu ayrım neden vardır? Bunun nedeni yan ödeme olarak bilinen farkın maaşlara yansıması ile alakalıdır. Yan ödemelerde, memurlara 500 puan yan ödeme uygulanırken, vhki memuru olanlara 2250 puan yan ödeme uygulanır. Bu durumda: Aynı bakanlıkta çalışan memur ve vhki memuru arasında az da olsa bir maaş fakına sebep olmaktadır. 5. Dereceye kadar bu fark 40 TL civarında iken, bu derecenin altında yer alan derecelerde 90 TL civarında kendini göstermektedir.